Thursday, December 6, 2012



کتابی جدید از کتابخانۀ دیجیتال مرکز مطالعات تورکمن

نخبۀ کامرانی
در جغرافیای استرآباد و یموت و گوکلان
تألیف
محمدعلی قورخانچی (ملقب به صولت نظام)
۱۳۲۷ قمری

در معرفی اثر و نویسندۀ آن
  نسخۀ دستنویس این اثر در کتابخانۀ "ملک" تهران بشمارۀ ۳۹۵۹ ثبت شده است. مؤلف اثر محمدعلی قورخانچی ملقب به صولت نظام که در سالهای ۲۱-۱۳۲۰ در منطقۀ استراباد و یموت مأموریت نظامی داشته تا گزارشی از اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تهیه و آنرا به دربار ارسال نماید. چون این کتابچه نخست به کتابخانۀ نایب السلطنه کامران میرزا تقدیم شده بود، آنرا "نخبۀ کامرانی" نام نهادند.
در این گزارش مفصلی از موقعیت نظامی و قابلیت جنگی تورکمنها، نقش کمیسیون/ ادارۀ روس و تحولات تورکمن- استرآباد مفصلا شرح داده شده است. نظیر این نوع گزارشات مرتبا از مناطق تورکمن نشین به مرکز فرستاده میشد که در اغلب آنها تورکمنها را یاغی، وحشی و غارتگر نشان می دادند تا زمینۀ حملات نظامی هموار گشته، حاکم استراباد از آب گل آلود برای خود ماهی بگیرد.
-----------------

نـُـخبه= برگزیده (سایلانان)
قورخانچی= درجۀ نظامی. قــُورخانا (واژه ای تورکمنی به معنی آتشبار، مهمات)


BILDIRIŞ



TÜRKMEI ÖWRENIŞ MERKEZIŇ DIGITAL KITAPHANASY

Hormatly ildeşler!
Türkmeni Öwreniş Merkez, Türkmenlere degişli dürli temalardan ybarat kitaplara, gazet-žurnallara, dokumentlere, video-audio hem-de suratlar arhiwyna eýe. Häzir biz arhiwimizi has baýlaşdyrmak we ony halk köpçüligine hödürlenmäge taýýarlanýarys.
Sizem bu ilhalar işde öz goşandyňyzy goşup bilersiňiz. Erkiňizde bar bolan kitap, makala, dokument ýa-da dürli foto-suratlary kitaphanaňyza hödürläp bilersiňiz.
Hormat bilen
Arne Goli
Türkmeni Öwreniş Merkeziň müdüri
06.12.2012

Aragatnaşyk adresimiz


Wednesday, December 5, 2012

قهرمان انه لره !




مرحوم قوربانـتأچ اجه میزه   
    انه دیـر انـه
تاریخ صاحیپاسئندا تـلیم گزک دوشدوم
عیال لار دنگ دوروپ، قوشولدولار أره.
یئنه شول أرلری باغرینا باسان
مأحریندن مأحر قوشان، انه دیر انه.

گؤرش بیلن آشیلیار آغیر هنگام،
بولوپ گلیأس بیز، " تومار" لارا حایران،
ایل- گونونگ حاسراتین غورساغینا باسیان،
شول گؤرشلنگ أهلی گؤزباشی انه دیر انه.

جانیندان سیزدیریپ، جان قوشدی تنیمیزه،
ایلکینجی سؤزی ناغیش اتدی دیلیمیزه
یول گؤرکزن، موقاددس اول باریمیزا
دیلیمزه سویجی سؤزی ازن انه دیر انه.

غانیم قولونا دوشدی باتیر گرچکلر،
توقایلارا یانگلاندی ارکینلیک هنگلر،
تورکمن ایلین ساریسدی زارین نالالار
حایقیریپ جلادی تیتره دن، انه دیر انه.

ایل حاقیداسینا ناغیشلانیپ، یاشارلار،
آنناسلطانلار هم قوربان تأچ اجه لر
ساریسماز غالا دک، دوریار انه لر
شئیدیپ، بالالارینی قورایان، انه دیر انه.

ا. گلی (حاجی مراد)
سوئد.
2012-نجی یئلیئنگ 5-نجی دسامبری
15 آذر 1391

Tuesday, December 4, 2012




این شش اسنادی که از کتاب "روابط تورکمنستان- روسیه" استخراج کردیم، نشاندهنده سیاست بغایت تهاجمی دولت روسیۀ تزاری در دوران امپراطوری تزار آلکساندر دوم در منطقه تورکمن نشین شرق دریای خزر و نشانگر آمادگی سانکت پطربورگ برای تقسیم سرزمین تورکمن بین خود و ایران –انگلستان می باشد.
  تاریخ وقوع این حوادث بین سالهای ۱۸۶۸-۱۸۵۸ در عهد ناصرالدین شاه می باشد. شاه قاجار خود نیز برای تصرف قارری غالا قشونی را بسرکردگی حاکم استرآباد جعفرقلیخان کرد شادلو، بسال ۱۸۵۸ به سرزمین تورکمن گسیل داشت که با شکست مفتضحانۀ قشون شاه و خودکشی حاکم غائله ظاهرا پایان یافت. ناصرالدین شاه دوسال بعد یعنی در سال ۱۸۶۰ این بار کینۀ حیوانی خود علیۀ تورکمنها را با اعزام قشون مجهز و چهل هزار نفری بسرکردگی حاکم خراسان، برادر زادۀ خویش حمزه میرزا به ماری (مرو) نشان داد که این تجاوز وحشیانه نیر با رشادت و پایمردی تورکمنها بسرکردگی قاوشیت خان، با شکست سنگین قشون ناصری خاتمه یافت.
روسها پس از شکست دادن ایران و انعقاد قراردادهای تورکمنچای و گلستان بتدریج نفوذ خویش را از نواحی غرب دریای خزر به شرق گسترش دادند، هدف تزار از این سیاستِ گسترش بسوی شرق، رسیدن به مناطق تحت اشغال انگلیسها در هندوستان و یا جلوگیری از گسترش نفوذ انگلیسها در آسیای مرکزی بود.